احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

515

دائرة المعارف گياه درمانى ايران

اكثر جوامع بشرى مىباشد و در بعضى از كشورها يك معضل بزرگ است . افزايش مصرف مواد غذايى در بيشتر افراد ، وزن اضافى ايجاد مىكند كه اين وضعيت نيز شيوع اين بيمارى را افزايش مىدهد . در افرادى كه مستعد ديابت هستند بيمارى مىتواند به وسيله‌ى داروهاى كورتيكواستروئيد يا توسط سطوح افزايش‌يافته‌اى از هورمون‌هاى كورتيكواستروئيد كه بر عليه انسولين ترشح مىگردند ايجاد شود . نشانه‌هاى اين بيمارى : اگرچه بعضى از نشانه‌ها در هر نوع ديابت يكسان است ولى در ديابت نوع I نشانه‌ها به سرعت ايجاد شده و تشديد مىشوند . نشانه‌هاى نوع II ممكن است واضح نبوده و غير محسوس باشند تا اينكه در بررسىهاى معمول طبى مشخص شوند . نشانه‌هاى اصلى هر دو شكل معمولا عبارتند از : ادرار بيش از حد ، تشنگى فراوان و دهان خشك ، خواب ناكافى به دليل بيدار شدن‌هاى مكرر در شب كه براى ادرار كردن ضرورت دارد و فقدان انرژى . ديابت نوع I ممكن است باعث كاهش وزن شود و در بعضى از افراد اولين نشانه‌ى بيمارى كتواسيدوز است ، حالتى كه در آن مواد شيميايى سمى كه كتون ناميده مىشوند در خون به وجود مىآيند . وقتى كه بافت‌هاى بدن به علت توليد ناكافى انسولين از جذب گلوكز در جريان خون ناتوان مىشوند و براى توليد انرژى از چربىها استفاده مىكنند ، اين مواد شيميايى توليد مىشوند . همچنين كتواسيدوز مىتواند در افرادى كه ديابت نوع I داشته و انسولين مصرف مىكنند درصورتىكه چندين دوز از دارو را فراموش كنند يا اگر در آنها بيمارى ديگرى ايجاد شود ( چرا كه هر شكلى از بيمارى براى بهبود به انسولين بيشترى نيازمند است ) مىتواند حادث شود . نشانه‌هاى كتواسيدوز معمولا عبارتند از : گيجى ، تهوع و استفراغ و گاهى اوقات توأم با درد شكم ، تنفس عميق و بوى استون از دهان ( شبيه پاك‌كننده‌ى لاك ناخن ) . اين نشانه‌ها جزء اورژانس‌هاى طبى محسوب مىشوند ، چراكه اگر به صورت اورژانس درمان نشوند قادرند كم‌آبى شديدى در بيمار ايجاد كنند كه ممكن است به اغماء منجر شود . درمان اورژانسى براى كتواسيدوز شامل تزريق انسولين جهت توانا ساختن سلول‌هاى بدن براى جذب گلوكز از خون مىباشد . عوارض بيمارى قند : بيمارى قند مىتواند عوارض كوتاه‌مدت و طولانىمدت ايجاد كند . مشكلات كوتاه‌مدت معمولا درمان مىشوند اما كنترل عوارض طولانىمدت بسيار مشكل بوده و در مدت زمان طولانى مىتواند منجر به مرگ شود . عوارض كوتاه‌مدت : كنترل ضعيف يا عدم درمان ديابت نوع I ممكن است كتواسيدوز با نشانه‌هايى كه توضيح داده شد را ايجاد كند . يك عارضه‌ى مشترك درمان با انسولين براى هر دو نوع ديابت هيپوگليسمى است كه قند خون به‌طور غير طبيعى كاهش مىيابد و هيپوگليسمى به دليل عدم تعادل بين غذاى مصرفى و مقدار انسولين رخ مىدهد . اين بيمارى در افرادى كه ديابت نوع I دارند بيشتر ديده مىشود ، اما ممكن است در افراد مبتلا به نوع II كه داروهاى سولفونيل اوره يا انسولين مصرف مىكنند نيز ديده شود . اگر درمان ترك شود مىتواند به عدم هوشيارى و حمله‌ى سيرژ منجر گردد . عوارض طولانىمدت : مشكلات پايدار و طولانى ، تهديدكننده‌ى سلامتى در كسانى است كه ديابت دارند ، حتى در افرادى كه به خوبى كنترل مىشوند نيز ممكن است ديده شود . كنترل كامل قند خون خطر به وجود آمدن اين مشكلات را كاهش مىدهد و تشخيص زودهنگام اين عوارض ، به كنترل آنها كمك مىكند ، لذا به همين دليل تمامى افراد مبتلا بايد چهار بار در سال توسط پزشك معاينه شوند . ديابت نوع II اغلب چندين سال بعد از شروع ،